خب ربطِ اين به آخرالزمان چيست ؟ قرار نيست در آخرالزمان گناه بيشتر شود و شرايط حفظ ايمان سخت‌تر شود ؟ الآن هم سخت است . اين رواياتي كه مي‌گويند حفظ ايمان در آخرالزمان مثل نگه داشتن آتش گداخته در دست است ؟ الآن هم همين طور است . يعني مي‌گوييد چيز جديدي نيست ؟ از زمان ائمه عليه السلام هم همين طور بوده ؟ حتي شايد بعضي وقت‌ها و دوره‌هاي گذشته سخت‌تر [ از امروز ] هم بوده . يعني نمي‌توانيم بگوييم هر چه گذشته است سخت‌تر هم شده ؟ نه ، چنين چيزي نداريم . روايات نشان مي‌دهد كه دو جريان داريم : بخشي از مردم جهان ، خطي رو به پايين [ سرازيري ] هستند . اهل فساد و منكرات و اينها هستند . در عين حال ، ستايشِ مؤمنين آخرالزمان هم زياد شده است . دلالت بر اين است كه اينها جرياني در جامعه هستند . يعني كلّ جامعه ، در طول زمان ، به سمت فساد بيشتر نمي‌رود ؟ نه . نمي‌توانيم بگوييم . پس اصلاً آخر الزمان يعني چه ؟ آخرالزمان نسبي است . پيامبر صلي الله عليه وآله ، پيامبر آخر الزمان است . از زمان پيامبر تا آخرِ دنيا ، اسمش آخرالزمان است . عبارت « نبيُّ آخر الزمان » و « بُعِثتُ في آخرالزمان » هم همين است . آخر الزمان نسبي است ، از زمان پيغمبر تا روز قيامت است . آخرالزمان خودش يك دوره بسيار طولاني است .